जिल्ला प्रशासन कार्यालय नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) को परिचय :-

             नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) जिल्ला गण्डकी प्रदेशको तरार्इमा पर्ने एक मात्र जिल्ला हो । यस जिल्लामा २ (दुर्इ) वटा संसदीय निर्वाचन क्षेत्र र  ४ वटा प्रदेशको निर्वाचन क्षेत्र रहेको छ । यस जिल्लाको सदरमुकाम कावासोती रहेको छ । यस जिल्लामा ४ वटा नगरपालिका र ४ वटा गाउँपालिकाहरु रहेका छन । जसमध्ये कावासोती, गैडाकोट, देवचुली, मध्यविन्दु नगरपालिका रहेका छन  र विनयी त्रिवेणी, हुप्सेकोट, बौदीकाली, बुलिङटार गाउँपालिका हुन । यस जिल्ला अन्तर्गत ११७ वटा सरकारी कार्यालयका इकार्इ रहेका छन भने १८५ वटा गैह्र सरकारी संस्था रहेका छन ।  यस जिल्लाको सिमा नाकामा त्रिवेणी व्यारेज पुल पर्दछ  । वि.स. २०६८ सालको जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसंख्या २,९६,९३३ रहेको छ । यस जिल्लामा पुरुषको जनसंख्या १,३७,१६१ र महिलाको जनसंख्या १,५९,७७ रहेको छ । यस जिल्लामा मुख्य रुपमा ब्राह्रमण, क्षेत्री,मगर, थारु, कामी, दमार्इ, सार्की, गुरुङ्ग, ठकुरी, नेवार, सन्यासी,कुंवर,घर्ती, कुमाल, बोटे,माझी,भुजेल,थकाली तथा मुस्लीम समुदायको बसोबास रहेको छ ।

             त्रिवेणी गजेन्द्र मोक्ष धाम, मौलाकालीका, दाउन्ने देवी, माहाराज थान जस्ता धार्मिक तथा ऐतिहासिक सम्पदा साथै कालिगण्डकी र नारायणी नदी यसै जिल्लामा रहेको छन् । यस जिल्ला पर्यटनको हिसावले पनि महत्वपुर्ण स्थान ओगटेको जिल्लाको रुपमा रहेको छ । नेपालको मध्येभाग पुर्व पश्चिम राजमार्गको ७० कि.मि. यसै  जिल्लाले ओगटेको छ साथै पुर्व पश्चिम राजमार्गको मध्य भाग यसै जिल्लाकी मध्यविन्दु नगरपालिकामा रहेको छ । यस जिल्ला कृषि व्यवसायमा प्रचुर सम्भावना बोकेको  जिल्ला हो । यस जिल्लाको सिमाना पूर्वमा चितवन, पश्चिममा नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) , उत्तरमा तनहुँ, पाल्ला तथा दक्षिणमा चितवन र भारतको विहार राज्यको पश्चिम चम्पारण पर्दछ । । साना ठुला गरि करिव ६२ वटा उद्योगहरु यस जिल्लामा रहेका छन र  सि. जी., गोर्खा ब्रुअरी, होंसी शिवम् सिमेन्ट आदी कारखानाहरु यस जिल्लाका मुख्य पर्यटकिय तथा औद्योगिक क्षेत्रको रुपमा रहेका छन ।  साथै पर्यटकीय पक्षलार्इ सवल बनाउने उद्देश्य यस जिल्लामा अमलटारी होमस्टे र अन्य विभिन्न होमस्टेहरु सञ्चालनमा रहेको छन् । साथै यस जिल्लाको नारायणी नदि किनारमा विभिन्न किसिमका होटलहरु सञ्चालनमा रहेको छ ।